Antonella Fioravanti wint Eos Pipet 2020

21/05/2020 door admin

Moleculair bioloog Antonella Fioravanti (37) brak de onverwoestbaar gewaande antraxbacterie. Ze opende zo nieuwe pistes om multiresistente bacteriën te bekampen. Haar baanbrekende onderzoek wordt vandaag bekroond met de prijs Eos Pipet. Met deze award bekronen wetenschapsblad Eos en de Jonge Academie de meest beloftevolle jonge onderzoeker van het moment. De publieksprijs gaat naar psycholoog Jasper Van Assche (Universiteit Gent). De twee winnaars ontvangen een werk van kunstenaarsduo Robbert&Frank Frank&Robbert.

Wie de antrax- of miltvuurbacterie inademt, ontwikkelt griepachtige symptomen die snel overgaan in interne en externe bloedingen. Al na enkele dagen kan een besmetting tot de dood leiden. De bacterie heeft de reputatie zo goed als onoverwinnelijk te zijn. Ze is omhuld met een pantser van eiwitten dat niet alleen antibiotica weerstaat, maar ook het immuunsysteem in de luren legt. Dat pantser werd al in de jaren 1950 ontdekt, maar daarna liep het onderzoek vast.

Antonella Fioravanti (VUB-VIB) vond vorig jaar een nieuw wapen tegen de bacterie. Ze ontdekte dat nanolichaampjes uit het bloed van kameelachtigen in staat zijn om het pantser te vernietigen. ‘Dat harnas is een soort exoskelet voor de bacterie’, zegt de moleculair bioloog. ‘Zonder dat skelet kan ze niet verder leven.’ De behandeling had indrukwekkende resultaten bij een test met besmette muizen. Alle proefdieren genazen.

De Eos Pipet bekroont een beloftevolle wetenschapper die in Vlaanderen actief is. Het is de eerste keer dat een niet-Belgische wetenschapper wint. ‘Ik ben een Europese onderzoeker, made in Italy, maar België was de voorbije zes jaar mijn thuis’, zegt Fioravanti in een videoboodschap. ‘Hier kon ik mijn droomonderzoek opzetten: het bestuderen van een extreem beruchte bacterie. En kon ik een behandeling vinden voor de ziekte die deze bacterie veroorzaakt. De Eos Pipet is een grote erkenning voor mijn werk.’

De jury loofde Fioravanti voor de innovatieve manier waarop ze haar therapie ontwikkelde. ‘Het is een fantastisch resultaat, niet enkel voor de strijd tegen antrax, maar ook voor de behandeling van andere aandoeningen die worden veroorzaakt door bacteriën met een soortgelijk pantser. Uiteindelijk kan haar onderzoek leiden tot een nieuwe behandeling voor infecties met dit soort multiresistente bacteriën.’

Jasper Van Assche wint publieksprijs Eos Pipet 2020

Sociaal psycholoog Jasper Van Assche (31), die onderzoek uitvoerde naar de attitudes tegenover etnische diversiteit, sleept de publieksprijs van de Eos Pipet in de wacht. In een online poll op eoswetenschap.eu kreeg hij de meeste stemmen achter zijn naam.

Tot voor kort werd algemeen aangenomen dat etnische diversiteit negatieve gevolgen heeft voor iedereen. In gemengde wijken, noteerde een vooraanstaande Harvard-professor, gedroegen mensen zich als schildpadden: ze keerden inwaarts. De sociale cohesie rafelde uiteen.

Jasper Van Assche bracht een belangrijke nuance aan in die veronderstelling. Bij onderzoek in Vlaamse wijken vond hij dat diversiteit op zichzelf niet schadelijk is voor de samenleving. Het triggert wel degelijk negatieve reacties, maar alleen bij sommige Vlamingen. Van Assche greep de bevindingen aan om oplossingen te formuleren.

‘De bekroning met de publieksprijs van de Eos Pipet doet me naar de toekomst kijken. Ik wil graag nog achterhalen wat etnische diversiteit doet in onze hoofden. En ik wil praktische ingrepen ontwikkelen om van de diverse maatschappij waarin we leven een succesverhaal te maken.’

Eos Pipet

De Eos Pipet bekroont een jonge, beloftevolle onderzoeker die in Vlaanderen actief is. Met deze award wil het wetenschapsblad, in samenwerking met de Jonge Academie, wetenschap en technologie op een positieve manier onder de aandacht van het grote publiek brengen. Dit jaar wordt de zevende Pipet uitgereikt. De prijzen werden dit jaar gecreëerd door kunstenaarsduo Robbert&Frank Frank&Robbert. Frank Merkx is lid van de Jonge Academie.

Meer lezen over het onderzoek van de prijswinnaars en laureaten